Một buổi chiều mùa đông, chuông cửa lại reo.

Lần này, người đến là Cố Minh Xuyên và Giang Niệm Vi, cả hai cùng đến.

Giang Niệm Vi mặc chiếc áo len rộng thùng thình, đứng ngoài cửa, một tay ôm hông.

Bụng cô ta đã hơi nhô lên.

“Mẹ.” Cố Minh Xuyên xoa xoa tay, nở nụ cười, “Niệm Vi có thai rồi.”

Tôi không nói gì, nhìn hai đứa.

Lần này Giang Niệm Vi không bày đặt lên mặt nữa, giọng rất mềm mỏng.

“Mẹ, con cái cũng có rồi, căn nhà đó, chẳng phải mẹ cũng nên đưa cho con sao.”

Cô ta nói xong, liền nhìn chằm chằm tôi.

Tôi hiểu rồi.

Lấy đứa trẻ ra để đổi lấy căn nhà.

“Có con, là chuyện tốt.” Tôi bảo, “Chuyện căn nhà, vẫn một câu như cũ, không cho.”

Sự mềm mỏng trên mặt Giang Niệm Vi, thoắt cái đông cứng lại.

“Mẹ, mẹ không thể làm thế được.” Cô ta giọng vút cao, “Trong bụng con mang giọt máu nhà họ Cố các người cơ mà!”

“Mẹ không cho nhà, mai này đứa bé sinh ra, mẹ đừng hòng nhìn mặt nó!”

Lời này vừa thốt ra, Cố Minh Xuyên đang đứng cạnh cô ta, chợt lên tiếng.

“Niệm Vi.”

Nó giật mạnh cánh tay cô ta một cái.

“Nhà của mẹ tôi, là của mẹ tôi.”

“Tôi nuôi nổi mẹ con cô, cô đừng đem chuyện này ra ép mẹ tôi nữa.”

Giang Niệm Vi ngớ người.

Có lẽ cô ta không ngờ rằng, lần này người ngăn cô ta lại, lại là chồng mình.

“Anh!” Cô ta hất tay nó ra, đỏ hoe mắt, “Anh cũng hùa theo người ngoài!”

“Bà ấy là mẹ tôi, không phải người ngoài.” Cố Minh Xuyên không chùn bước.

Giang Niệm Vi còn định gào lên, nhưng nhìn thấy tôi đang đứng trong nhà, rốt cuộc lại nuốt lời vào trong.

Cô ta đùng đùng tức giận xông xuống lầu.

Cố Minh Xuyên đứng ở cửa một lúc.

“Mẹ.” Nó gãi gãi đầu, “Con đưa cô ấy về.”

“Đi đi.” Tôi bảo, “Đi đường cẩn thận.”

Nửa năm qua, nó gầy đi trông thấy, hốc mắt trũng sâu, người cũng trầm lắng hơn.

Nó đứng ở cửa, không nói gì thêm. Nhưng cũng không đi.

Tôi nhìn đứa con trai này của mình, cục tức trong lòng, nhẹ đi được một nửa.

Đêm đó, sau khi chúng đi, Minh Dao lại lộn về.

Con bé xách hai túi thức ăn, ném vào bếp nhà tôi.

“Mẹ, con đến ở với mẹ hai hôm.”

“Không cần.”

“Cần ạ.” Con bé xắn tay áo lên, “Trong cái nhà anh hai con, con nhìn là phát bực.”

Tôi không cản con bé.

Hai mẹ con ngồi nhặt rau dưới ngọn đèn. Con bé nhặt nửa ngày trời, cuối cùng cũng không nhịn được nữa.

“Mẹ, căn nhà đó mẹ không định cho thật à.”

“Không cho.”

“Nhưng đó là con của anh con mà.”

“Đứa trẻ là cháu nội của mẹ, mẹ nhận.” Tôi thả lá rau vào chậu, “Nhà là nhà.”

“Thứ cô ta cần là nhà, không phải là con. Chuyện này mẹ phân biệt được.”

Minh Dao khựng tay, nhìn tôi.

“Mẹ, mẹ nhìn thấu từ lâu rồi.”

“Trước lúc bước qua cửa nhà này, mẹ đã nhìn thấu rồi.”

“Thế sao mẹ không nói sớm.”

“Nói rồi, anh con có tin không.” Tôi mỉm cười, “Có những cú ngã, nó phải tự mình vấp.”

Minh Dao không hỏi nữa, cúi đầu tiếp tục nhặt rau.

Đêm đó, Giang Niệm Vi lại nhắn tin vào nhóm chat gia đình, bù lu bù loa rằng nhà họ Cố không nhận đứa cháu này.

Có người trong nhóm hỏi cô ta làm sao thế, cô ta được thể khóc bù lu bù loa.

Tôi không thèm nhắn lại một chữ nào trong nhóm.

Một buổi sáng nọ, tôi xách thức ăn về, nhìn thấy Giang Niệm Vi ngồi xổm dưới lầu nhà tôi.

Cô ta thấy tôi, vội vàng đứng lên, chặn đường.

“Mẹ, chúng ta nói chuyện đi.”

“Nói chuyện gì.”

“Chuyện căn nhà.” Cô ta xoa xoa bụng, “Mẹ coi như thương hại đứa nhỏ đi.”

“Thương đứa nhỏ, mẹ sẽ đóng đủ tiền cấp dưỡng.” Tôi lách qua người cô ta, “Chuyện nhà cửa, miễn bàn.”

“Mẹ thật độc ác.”

“Nếu mẹ không độc ác, hôm nay đã đến lượt cô cưỡi lên cổ mẹ rồi.”

Cô ta không chặn được tôi, đành gào lên sau lưng.

“Bà sẽ hối hận cho xem.”

Tôi không ngoảnh lại, đi thẳng lên lầu.

Hôm sau, Minh Dao đọc được tin nhắn trong nhóm, tức giận gọi điện cho tôi.

“Mẹ, chị ta nói mẹ ra cái thể thống gì thế kia.”

“Nói gì.”

“Nói mẹ độc ác, nói mẹ không thèm nhận cháu ruột, nói nhà họ Cố là cái hố chôn người.”

“Kệ cho cô ta nói.”

“Mẹ, mẹ cứ trơ mắt nhìn chị ta hắt nước bẩn vào người mình sao?”

“Nước đục hắt vào người khác, hong khô đi rồi, vẫn là đục.” Tôi nói, “Hắt vào người mẹ, mẹ không nhận, thì sẽ rơi xuống chân cô ta thôi.”

Minh Dao khựng lại ở đầu dây bên kia.

“Mẹ, mẹ không phải tức quá hóa lú rồi chứ.”

“Mẹ đang tỉnh táo lắm.”

“Thế rốt cuộc mẹ muốn làm gì.”

“Mẹ muốn điều tra cô ta.” Tôi đáp, “Xem mấy năm ở nước ngoài, cô ta rốt cuộc đã làm những gì.”

Minh Dao sững người.

“Mẹ, chuyện này mẹ cũng điều tra được á?”

“Mẹ làm ngoại thương ba mươi năm, người quen biết, còn nhiều hơn số quốc gia mà cô ta đi qua.”

Tôi mở danh bạ điện thoại ra, lướt đến một cái tên.

Chị Châu. Trợ lý ngày trước mẹ dẫn dắt ở công ty, nay làm mảng điều tra ở hải ngoại.

Tôi gọi cho cô ấy.

“Chị Châu, giúp tôi tra một người.” Tôi tựa vào lưng ghế, chậm rãi nói.

“Giang Niệm Vi. Những năm đi du học đó, rốt cuộc đã sống thế nào.” Chị Châu làm việc nhanh gọn.

Nửa tháng sau, một xấp tài liệu được đặt trên bàn trước mặt tôi.

Tôi lật giở từng tờ xuống.

Ngôi trường năm đó Giang Niệm Vi theo học, là thật.

Nhưng mấy năm sau đó, lại không khớp với những gì cô ta nói trong đám cưới.

Cô ta nói bản thân là sinh viên xuất sắc của trường danh giá, học lên thạc sĩ và tiến sĩ.

Trong tài liệu ghi rõ, cô ta mới học được một nửa đã thôi học.

Cô ta nói bản thân vào làm việc ở một ngân hàng đầu tư nước ngoài.

Trong tài liệu ghi rõ, công ty đó chỉ cấp cho cô ta giấy chứng nhận thực tập ba tháng, không được vào chính thức.

Cô ta nói là do công ty níu kéo, bản thân có chỗ làm tốt hơn.

Trong tài liệu ghi rõ, là do cô ta không qua được kỳ đánh giá thực tập.

Khó coi hơn cả là mấy trang sau.

Cô ta mượn tiền ở nước ngoài, mãi không chịu trả. Bạn bè đuổi theo mắng chửi cô ta dưới tài khoản mạng xã hội.

Cô ta hợp tác làm dự án với người khác, tiền vào tay là rút lui êm đẹp, lừa đồng bọn một mẻ.

Dòng “kinh nghiệm khởi nghiệp ở hải ngoại” trên CV của cô ta, là mượn danh người khác.

Tôi gập tài liệu lại, đầu ngón tay gõ nhẹ lên trang bìa.

Hóa ra sinh viên xuất sắc mà cô ta tự xưng, là được chắp vá ra như thế này.

Tôi nhìn chằm chằm vào mấy trang giấy đó, hồi lâu.

Dáng vẻ đắc ý tự mãn của cô ta trong đám cưới, lại hiện lên trước mắt tôi.

Cô ta nói bản thân được công ty lớn nước ngoài mời gọi.

Cô ta nói bản thân đã trải sự đời, thừa sức xứng đôi với nhà họ Cố.

Cô ta nói gả vào nhà chúng tôi, là nhà họ Cố được hưởng sái.

Hóa ra những lời này, từng câu từng chữ, đều dựa dẫm vào tên tuổi người khác mà chống đỡ.

Tôi gọi một cú điện thoại cho chị Châu.

“Mấy tài liệu này, có dùng làm bằng chứng được không.”

“Giấy trắng mực đen, đều là thật cả.” Chị Châu nói, “Theo ý tôi, chị nên tra sớm hơn mới phải.”

“Tra sớm, không bằng tra đúng lúc.” Tôi mỉm cười, “Còn gì khác không.”

“Còn nữa.” Chị Châu ngập ngừng một lát, “Mấy năm ở nước ngoài, cô ta có hẹn hò với một đối tượng.”

“Sau đó người kia tìm cô ta, cô ta liền trốn.”

“Sao lại trốn.”

“Vì chuyện tiền bạc.” Chị Châu nói, “Cô ta mượn người ta khá nhiều.”

Tôi ghi tạc mấy điều này vào trong lòng.

Tôi vốn không định ra tay nhanh như vậy.

Nhưng trùng hợp thay đúng lúc này, công ty Cố Minh Xuyên gửi đến một tấm thiệp mời dự tiệc tất niên.

Trên đó ghi rành rành, hoan nghênh người nhà đến dự.

Ngày cưới hôm đó, cô ta một tiếng “gả với”, hai tiếng “phúc khí nhà họ Cố”.

Thứ cô ta vin vào, chính là cái vỏ bọc giả tạo này đây.

Tôi không vội tung tài liệu ra.

May thay, không lâu sau đó, cơ hội tự mỡ đến miệng mèo.

Công ty Cố Minh Xuyên tổ chức tiệc tất niên sau Tết, mời người nhà, lại mời thêm mấy cựu du học sinh đến góp vui.

Giang Niệm Vi khoái nhất là cái sân khấu này. Cô ta mặc bộ váy mới may, đi vòng quanh từng bàn để chúc rượu.

Hôm đó cô ta trang điểm rất cầu kỳ.

Váy mới, bông tai lấp lánh, ngay cả màu son cũng đậm hơn ngày thường.

Cô ta đi từng bàn, hễ gặp ai là bô bô kể mình “từ nước ngoài về”.

Có người hùa theo, hỏi cô ta làm nghề gì.

Cô ta liền bốc phét bản thân quản lý dự án cho công ty lớn, một năm bay mấy quốc gia.

Kể lể cứ như thật.

Cố Minh Xuyên lon ton đi theo sau cô ta, vẻ mặt rạng ngời.

Nó cảm thấy, đây là buổi tối nở mày nở mặt nhất từ khi nó lập gia đình.

Có một người nãy giờ không mở miệng.

Từ lúc bước vào, người đó vẫn ngồi ở một góc, nhìn chằm chằm Giang Niệm Vi.

Nhấp một ngụm rượu, lại nhìn một cái.

Đợi đến khi Giang Niệm Vi đi đến bàn của người đó, người đó mới đứng lên.

Một người bạn học nữ từng du học cùng thành phố nước ngoài cũng có mặt ở đó.

Người bạn ấy cầm ly rượu, bước đến bàn Giang Niệm Vi, cười khẩy.

“Niệm Vi, lâu rồi không gặp.” Cô ấy nói, “Khoản tiền một vạn tệ năm xưa cô nợ tôi, bao giờ cô mới trả?”

Cả bàn im bặt.

Khuôn mặt Giang Niệm Vi, thoắt cái tái nhợt.

“Cô, cô nhận nhầm người rồi đấy.” Cô ta cố nặn ra một nụ cười.

“Nhận nhầm?” Cô bạn học đặt ly rượu xuống, “Cô sống ở tòa nhà số mấy tôi còn nhớ rõ kia kìa.”

“À đúng rồi, cái CV của cô, bây giờ vẫn ghi dự án hợp tác đó à?”

“Cái dự án đó chẳng phải cô đã sớm rút lui, còn mượn danh nghĩa của người khác hay sao.”

“Niệm Vi, cô to gan thật đấy.”

Giọng cô ấy không lớn, nhưng những người chung bàn đều nghe rõ mồn một.

Có người bàn bên cạnh cũng ngoái lại, vểnh tai hóng chuyện.

Cố Minh Xuyên đang ngồi bên cạnh Giang Niệm Vi.

Ly rượu nó đang cầm, khựng lại giữa không trung.

Nó từng chút từng chút quay đầu lại, nhìn cô vợ của mình.

Giang Niệm Vi đứng đó, mặt hết đỏ lại trắng, vớ lấy túi xách chạy vụt ra ngoài.

Có người hỏi cô bạn học kia, có chuyện gì vậy.

Cô bạn khoát tay, cười khẩy.

“Không có gì, chỉ là bạn học cũ từng bị cô ta lừa gạt, ôn lại chuyện xưa thôi.”

Cả hội trường im lặng một lúc.

Cô bạn học đó cũng không vội bỏ đi, ngồi xuống, chậm rãi nhấp một ngụm rượu.

Có người mon men đến gần hỏi.

“CV của cô ta, thật sự có vấn đề sao?”

“Mọi người tự xem đi.” Cô bạn rút điện thoại từ trong túi ra, lướt vài đường, “Đây là danh sách lớp của chúng tôi năm đó.”

“Mấy cái dự án cô ta ghi, toàn là mượn danh người khác.”

“Cô ta mượn tiền vòng quanh bên ngoài, đến giờ vẫn chưa trả.”

Cả bàn chuyền tay nhau xem, càng xem càng câm nín.

Tin tức loan truyền nhanh hơn cả rượu. Nửa cái hội trường đều biết hết.

Đồng nghiệp chung bàn với Cố Minh Xuyên, ánh mắt nhìn nó hoàn toàn biến dạng.

Có người vỗ vai nó, định nói gì đó, rồi lại nuốt ngược vào trong.

Cố Minh Xuyên ngồi trơ ra đó, ly rượu trong tay vẫn chưa buông xuống.

Sự hư vinh trên mặt nó, từng chút từng chút lụi tàn.

Nó luôn tự hào rước được một cô sinh viên xuất sắc du học trở về.

Nó luôn nghĩ rằng, bản thân cưới vợ nở mày nở mặt hơn hẳn đám bạn học năm xưa.

Hóa ra cái thứ hào nhoáng bao trùm cả căn phòng này, chỉ là một hư vô.

Đêm đó Cố Minh Xuyên không đuổi theo cô ta chạy ra ngoài.

Một mình nó, đứng ngoài hội trường rất lâu.

Điếu thuốc hút hết điếu này đến điếu khác.

Đêm khuya, nó cầm phần tài liệu của chị Châu, về đến nhà.

Nó đứng trước cửa nhà tôi, tay đặt trên chuông cửa.

Nhưng chần chừ mãi không chịu ấn xuống.

Trưa hôm sau Cố Minh Xuyên mới bước vào.

Nó đặt tài liệu lên bàn trước mặt tôi, kéo ghế ngồi xuống, không nói một lời.

Nửa ngày sau, nó mới cất lời.

“Mẹ, con xem cả rồi.”

“Con muốn ly hôn với cô ấy.”

Tôi nhìn nó, rót cho nó một cốc nước.

“Suy nghĩ kỹ rồi thì làm đi.” Tôi nói, “Đừng ầm ĩ lên khó coi.”

“Vậy còn đứa con thì sao.” Nó khàn giọng.

“Con là của con, con nuôi.” Tôi bảo, “Tiền chu cấp nên đưa thì một đồng cũng không được thiếu.”

“Nhưng cô ta như vậy, con sợ cô ta mượn cớ đứa nhỏ để giở trò.”

“Vậy thì giấy trắng mực đen mà viết ra.” Tôi nói, “Nhờ luật sư, viết cho rõ ràng.”

Chuyện ly hôn này, quả nhiên không êm đẹp nổi.

Ban đầu Giang Niệm Vi nhất định không chịu.

Cô ta lúc thì khóc lóc, kêu ca mang thai không thể ly hôn.

Lúc lại ra điều kiện, đòi nhà, đòi bồi thường, đòi nhà họ Cố phải đưa ra một lời giải thích.

Mẹ cô ta là Lý Tú Dung cũng vác xác đến, chắn trước cửa nhà tôi, ngồi phịch xuống đất gào khóc.

Gào rằng nhà họ Cố ép chết con gái bà ta.

Tôi không buồn cãi nhau với bọn họ.

Tuần đầu tiên, tôi và Cố Hồng Viễn đều không ra mặt.

Giao hết cho luật sư.

Cái giá mà Giang Niệm Vi đưa ra, lần sau thấp hơn lần trước.

Lần đầu, cô ta đòi căn nhà cộng thêm năm mươi vạn.

Lần hai, cô ta hạ xuống còn căn nhà cộng thêm hai mươi vạn.

Lần ba, cô ta nói không cần nhà nữa, đưa ba mươi vạn là được.

Luật sư truyền lời về, hỏi ý kiến tôi.

“Một đồng không thêm, một đồng không bớt.” Tôi đáp, “Tiền chu cấp nên trả thì trả, ngoài ra không có gì sất.”

“Bà Cố, đối phương nói nếu không đồng ý thì ra tòa.”

“Bảo cô ta ra tòa đi.”

“Cô ta bảo cô ta đang mang thai.”

“Mang thai, cũng ra tòa mà nói.”

Luật sư ở đầu dây bên kia khựng lại một nhịp.

“Bà Cố, bà quả là người bình tĩnh.”

“Tôi chẳng có gì phải vội cả.” Tôi đáp, “Người nên vội là cô ta.”

Tuần thứ hai, Giang Niệm Vi tự vác mặt đến.

Cô ta ngồi đối diện tôi, không khóc lóc nữa.

“Mẹ, lần cuối cùng.” Cô ta nói, “Đưa con hai mươi vạn, con ký.”

“Không có hai mươi vạn.”

“Mười vạn.”

“Không có.”

“Thế bà muốn bao nhiêu.”

“Tôi muốn cô ký.” Tôi nói, “Tiền chu cấp vẫn chi trả đủ, nhà thì không có.”

Tôi mời luật sư đến, đặt ba thứ lên bàn.

Thứ nhất, là đoạn ghi âm dâng trà đó.

Thứ hai, là tài liệu điều tra của chị Châu.

Thứ ba, là sổ đỏ và biên lai giao dịch mua nhà.

Luật sư đọc rành rọt từng điều cho bọn họ nghe.

“Quyền sở hữu căn nhà đứng tên nhà họ Cố, chưa làm thủ tục sang tên đổi chủ.”

“Đoạn ghi âm và tài liệu điều tra, có thể đệ trình đầy đủ.”

“Nếu bên nữ vẫn cương quyết không ký, bên nam sẽ khởi kiện theo pháp luật.”

Lý Tú Dung đang ngồi dưới đất, tiếng khóc nhỏ dần rồi im bặt.

Giang Niệm Vi chằm chằm nhìn xấp tài liệu đó, sắc mặt xám ngoét đi từng chút một.

Cô ta biết cái lốt giả mạo của mình, không bưng bít nổi nữa rồi.