Quán mì của mẹ tôi bị đình chỉ kinh doanh để chỉnh đốn, còn bị phạt ba nghìn tệ, lý do là để đồ linh tinh chặn lối thoát hiểm.
Người dẫn đội chấp pháp đến chụp ảnh lấy chứng cứ, là cô cháu gái của bà hàng xóm đối diện vừa thi đỗ vào văn phòng khu phố.
Ngày nộp xong tiền phạt, mẹ tôi ngồi trong quán vắng tanh, vành mắt đỏ hoe.
Tôi tức đến mức cả người run lên:
“Mẹ bà ta nằm liệt giường suốt năm năm nay, trưa nào nhà mình cũng đưa canh sườn miễn phí cho bà ta, lương tâm nhà họ bị chó ăn rồi à!”
Đến giờ cơm, điện thoại của bà hàng xóm vẫn gọi tới như thường lệ:
“Em gái à, canh trưa nay có thể cho thêm hai miếng sườn không? Hôm nay con gái chị được chuyển chính thức…”
Mẹ tôi nghe xong, giọng bình tĩnh đến mức không có chút gợn sóng nào.
“Chị à, sau này qua nhà khác ăn đi.”
1
Quán mì của mẹ tôi bị dán thông báo đình chỉ kinh doanh để chỉnh đốn.
Chữ đen trên nền đỏ, dán ở vị trí bắt mắt nhất trên cửa kính.
Hôm đó đúng vào giờ cơm trưa.
Nồi canh bò trong bếp vẫn đang sôi ùng ục, trên thớt xếp hành lá vừa thái xong, mấy bàn khách quen vừa ngồi xuống, còn chưa kịp gọi món.
Lúc mấy người mặc đồng phục bước vào, trong tay mẹ tôi vẫn còn cầm vá múc.
Người dẫn đầu chụp ảnh, tôi quen.
Lưu Tình.
Cháu gái của dì Lưu ở đối diện.
Tháng trước cô ta vừa thi vào văn phòng khu phố, dì Lưu đã bày ba bàn tiệc rượu, gặp ai cũng khoe nhà mình mộ tổ bốc khói xanh, sinh ra được một đứa ăn cơm nhà nước.
Sau khi Lưu Tình vào cửa, cô ta không gọi mẹ tôi một tiếng dì.
Cô ta đeo găng tay trắng, cầm điện thoại chụp liên tục về phía cửa sau bếp.
“Lối thoát hiểm để đồ linh tinh.”
“Bên cạnh đường ống gas có thùng giấy.”
“Áp suất bình chữa cháy không đủ.”
Cô ta nói một câu, người bên cạnh lại ghi một câu.
Mẹ tôi cuống đến mức mặt trắng bệch.
“Tình Tình, mấy thùng giấy này là rau sáng nay vừa giao tới, dì còn chưa kịp vứt.”
“Bình chữa cháy tháng trước mới kiểm tra mà.”
“Chỗ lối đi chỉ để hai cái ghế gấp thôi, giờ dì chuyển ngay.”
Lưu Tình ngước mắt nhìn bà, vẻ mặt rất nghiêm chỉnh.
“Dì à, dì đừng nói với cháu mấy chuyện này.”
“Quy định là quy định.”
“Bọn cháu chỉ kiểm tra theo pháp luật.”
Tôi đứng sau quầy thu ngân, nghe mà tức nghẹn ở ngực.
Kiểm tra theo pháp luật.
Nói hay thật.
Mẹ cô ta nằm liệt giường năm năm, không ăn được đồ dầu mỡ, trưa nào cũng dựa vào một bát canh sườn củ cải của mẹ tôi để lót dạ.
Bát canh đó, mẹ tôi chưa từng lấy một xu.
Mùa đông thì thêm vài lát gừng, mùa hè thì hớt sạch váng mỡ.
Có lúc giá sườn tăng, mẹ tôi thà bớt của khách hai miếng, cũng phải chừa lại cho nhà họ Lưu một bát.
Mỗi lần dì Lưu đến lấy, bà ta đều cười tít mắt nói:
Có thể bạn thích
“Em gái à, em tốt bụng quá, nhà chị sẽ nhớ ơn em cả đời.”
Cả đời.
Cũng chỉ là năm năm mà thôi.
Bây giờ, cháu gái bà ta dẫn người đến chụp sau bếp nhà tôi.
Thông báo được lập ra.
Đình chỉ kinh doanh bảy ngày, phạt ba nghìn.
Mẹ tôi cầm tờ giấy, ngón tay cứ run mãi.
Bà không khóc.
Bà chỉ nhìn tờ giấy ấy, nhìn rất lâu.
Khách trong quán đều đi hết.
Mì nở trong bát, canh nguội trong nồi.
Ngoài cửa còn có người thò đầu vào xem náo nhiệt.
Có người nhỏ giọng nói:
“Nhà này bình thường làm ăn tốt như vậy, chắc sớm nên kiểm tra rồi.”
Cũng có người nói:
“Phòng cháy chữa cháy đâu phải chuyện nhỏ, phạt cũng không oan.”
Tôi muốn lao ra mắng người.
Mẹ tôi ngăn tôi lại.
Bà thấp giọng nói:
“Đừng cãi.”
Chiều hôm đó, tôi đi cùng bà nộp tiền phạt.
Lúc quay về, bà ngồi trong quán vắng tanh, không nói một câu.
Bàn ghế được lau rất sạch.
Bảng thực đơn trên tường vẫn sáng.
Nhưng cả quán giống như bị người ta rút sạch hơi ấm.
Tôi càng nghĩ càng tức, nước mắt cũng nghẹn ra.
“Mẹ, nhà họ sao có thể mặt dày như vậy?”
“Mẹ của dì Lưu năm năm nay uống bao nhiêu canh nhà mình rồi?”
“Trời mưa mẹ cũng đưa, Tết mẹ cũng đưa.”
“Giờ cháu gái bà ta vừa bưng bát ăn cơm xong đã đặt bát xuống đập nồi nhà mình.”
Mẹ tôi dụi dụi mắt.
Bà nói:
“Đừng nói nữa.”
Đúng lúc này, điện thoại vang lên.
Trên màn hình hiện ra ba chữ.
Chị Lưu.
Mẹ tôi nhìn điện thoại, không động đậy.
Chuông reo một lần, rồi lại reo lần thứ hai.
Cuối cùng, bà nghe máy.
Trong điện thoại, giọng dì Lưu vẫn là cái giọng đó, thân thiết như thể chưa từng xảy ra chuyện gì.
“Em gái à, đang bận hả?”
“Canh trưa nay còn không?”
“Hôm nay Tình Tình nhà chị được chuyển chính thức, bà cụ vui lắm, muốn ăn thêm hai miếng sườn.”
Mẹ tôi nhắm mắt lại.
Vài giây sau, bà mở miệng.
Giọng rất nhẹ, nhưng không hề do dự.
“Chị Lưu.”
“Sau này nhà chị qua nhà khác mua đi.”
“Chỗ em không đưa nữa.”
2
Đầu dây bên kia im lặng.
Im đến mức tôi cũng có thể nghe thấy tiếng hít thở của dì Lưu.
Qua một lúc lâu, bà ta mới như không nghe rõ mà hỏi:
“Em gái, em nói gì cơ?”
Mẹ tôi đổi điện thoại sang tay bên kia.
“Em nói, sau này đừng đến lấy canh nữa.”
“Quán em bị đình chỉ chỉnh đốn, không làm được.”
Dì Lưu lập tức cuống lên.
“Ôi dào, kiểm tra là kiểm tra, ăn cơm là ăn cơm.”
