Chương 1
Ta gả vào Hầu phủ mới ba ngày, mẹ chồng đã gửi đến một đôi đệm bảo vệ đầu gối.
Nhưng không phải là để cho ta quỳ từ đường.
Bà lật lớp da cừu mềm mại bên trong ra, gõ nhẹ vào những đường kim mũi chỉ khâu dày đặc: “Nghe Hành Chu nói, ngày thường con rất thích cưỡi ngựa. Kinh thành cứ hễ vào thu là gió lại thổi buốt tận xương tủy, bảo vệ đầu gối thêm một lớp cũng chẳng thừa đâu.”
Ta ôm đôi đệm đầu gối đó ngẩn người hồi lâu, ba mươi sáu câu nói đã chuẩn bị từ sớm để ứng phó với sự làm khó dễ của mẹ chồng, giờ phút này đều nghẹn lại ở cổ họng.
1.
Trước khi thành thân, cả kinh thành đều đang lo sầu thay cho ta.
Phụ thân ta là Vương Trấn Xuyên trấn thủ Bắc cảnh, mẫu thân ta Tô Tĩnh Hành xuất thân từ gia đình thư hương.
Họ chỉ sinh được một mụn con gái là ta, đặt tên Vương Quy Nhạn. Từ nhỏ ta đã không thiếu cái ăn cái mặc, cũng rất ít khi phải chịu uất ức.
Năm sáu tuổi, ta bái nhập vào môn hạ của nữ phu tử Cố Kinh Hồng ở kinh thành.
Sư phụ dạy ta đọc sách, cũng dạy ta cưỡi ngựa bắn cung, cách nhìn người, cách tính tiền thuê ruộng, cách nhận biết những điểm lắt léo trong khế ước.
Người luôn nói với ta: “Cô nương mà chỉ hiểu thơ ca, dăm ba câu êm tai đã có thể bị lừa đi mất; chỉ biết đao mã, cũng có thể bị một câu nói anh hùng trọng anh hùng dỗ ngọt. Con phải tự cân nhắc xem trọng lượng của bản thân trước, sau đó mới xem người khác chịu lấy thành ý gì ra để đổi lại.”
Thế nên khi nhà họ Bùi mời bà mối đến cửa, ta không hề vội vàng nhận lời.
Dung mạo của Hầu phủ Thế tử Bùi Hành Chu quả thực trong kinh thành chẳng có mấy ai bắt bẻ được.
Nhưng một khuôn mặt vừa không thể dùng để ăn cơm, cũng không thể giúp ta trải qua một đời yên ổn.
Ta đã âm thầm quan sát chàng ròng rã suốt nửa năm.
Xem chàng đối diện với cấp trên và đồng liêu có phải là hai bộ mặt khác nhau không, đối với người hầu có tùy ý hà khắc không, ân tình đã nợ có chịu thừa nhận không, gặp chuyện thì bảo vệ đạo lý trước hay bảo vệ thể diện trước.
Có một lần chàng làm đổ chén trà ở tửu lâu, đền cho tiểu nhị bao nhiêu đồng tiền đồng, ta đều sai người hỏi cho bằng rõ.
Mẫu thân nhìn thấy trên bàn sách của ta trải đầy giấy kín chữ, cười đến mức không dừng lại được: “Con đang kén rể, hay là đang thay cha con khảo hạch phó tướng trong quân vậy?”
Ta lại cầm bút bồi thêm một câu: “Phó tướng không xứng chức, cách chức là xong. Còn trượng phu mà chọn sai, thu dọn tàn cuộc sẽ phiền phức hơn nhiều.”
Phụ thân ta vừa hay đi ngang qua cửa, vuốt râu gật gù liên tục, cảm thấy câu nói này vô cùng có kiến địa.
Thứ thực sự khiến ta bằng lòng bàn bạc chuyện hôn sự này, chỉ là một việc nhỏ bé không đáng chú ý.
Tháng chạp năm ấy, ta theo sư phụ đưa than đến nữ học ở Nam thành, lúc đi ngang qua một tiệm sách.
Một cô nương chép sách đang ngồi xổm ở cửa nhặt giấy bản thảo, chưởng quỹ còn đứng trước mặt nàng xé nốt mấy trang còn lại.
Ông ta mắng nữ tử kiến thức nông cạn, thứ viết ra làm vấy bẩn văn chương của thánh hiền.
Sắc mặt cô nương ấy trắng bệch, ngón tay bị mép giấy cắt đến rỉ máu, cũng không dám cãi lại một lời.
Lúc đó Bùi Hành Chu đang ở ngay trong tiệm.
Chàng không hề đề thơ để chống lưng cho cô nương ấy, càng không đứng ra giữa phố mắng mỏ chưởng quỹ.
Chàng chỉ ngồi xổm xuống, sắp xếp lại từng trang bản thảo bị vương vãi theo đúng số trang, sau đó hỏi: “Ông đã dùng chữ nàng ấy chép, tại sao lại không trả tiền công?”
Chưởng quỹ cứng cổ nói: “Một kẻ nữ nhi phụ đạo, thì có được mấy phần bản lĩnh thật sự?”
Bùi Hành Chu chỉ tay vào những cuốn sách đã được đóng gáy trên kệ: “Bản thảo tốt hay không, lúc ông nhận đã nghiệm thu qua rồi. Việc bây giờ cần tính là số tiền ông nợ nàng ấy.”
Chưởng quỹ kiên quyết không chịu trả bạc.
Bùi Hành Chu liền đưa cô nương ấy đến nha môn nộp đơn kiện, đi vội đến mức hai cuốn sách vừa mua cũng bỏ quên trên quầy, không thèm quay lại lấy.
Sau này ta có đích thân hỏi chàng, nếu cô nương đó là muội muội của chàng, chàng có để muội ấy vì vài lạng bạc mà phải lộ diện trên công đường hay không.
Chàng nghiêm túc suy nghĩ một hồi mới đáp: “Tiền là do nàng ấy tự kiếm, thể diện cũng là của chính nàng ấy. Nàng ấy nguyện ý đòi lại, ta sẽ giúp nàng ấy tìm ra cách; nếu nàng ấy không muốn làm lớn chuyện, ta cũng không thể ép nàng ấy thành toàn cho nghĩa khí của ta.”
Nghe đến đây, ta mới cảm thấy con người này xứng đáng để ngồi xuống bàn chuyện cưới xin.
Đêm trước ngày xuất giá, mẫu thân đích thân gấp gọn bộ đồ cưỡi ngựa của ta lại, đặt vào tầng trên cùng của rương hồi môn.
Phụ thân húng hắng ho ba tiếng bên ngoài, cuối cùng vẫn đẩy cửa bước vào, từ trong tay áo rút ra một tờ khế ước trang viên có đóng con dấu riêng.
Ông nhét tờ khế ước vào tay ta: “Mảnh trang viên chạy ngựa ngoài thành kia, từ nay về sau thuộc về con.”
Mẫu thân trêu ông: “Con gái đi lấy chồng, chứ có phải đem quân đi trấn ải đâu.”
Phụ thân sa sầm mặt mũi: “Xuất giá rồi cũng không thể đến chỗ chạy ngựa cũng chẳng có.”
Ta một tay ôm lấy mỗi người, bỗng nhiên không nỡ buông ra.
Có thể bạn thích
Mẫu thân vỗ vỗ lưng ta, chậm rãi dặn dò: “Con cứ việc sống chuỗi ngày của chính mình. Sống thuận lợi, chúng ta vui thay cho con; nếu sống không tốt, thì cứ về đây. Căn phòng ngày trước con ở không ai được phép chiếm, cha con đã lật đi lật lại dặn dò đến ba lần rồi.”
Phụ thân quay mặt nhìn ra ngoài cửa sổ, đến cuối lại bồi thêm một câu: “Ngựa trong trang viên, con ưng con nào thì cứ chọn con nấy.”
Ta chính là mang theo sự tự tin có chỗ dựa như thế, bước qua ngưỡng cửa nhà họ Bùi.
2.
Mẹ chồng ta họ Thẩm, tên Chiếu Vãn.
Lần đầu tiên gặp bà, ta cảm thấy nếu trong Hầu phủ thực sự có mấy phần phong thủy tốt, thì e là toàn bộ đều rơi vào trên người một mình bà rồi.
Bà bốn mươi sáu tuổi, mày ngài đoan chính, ăn mặc thanh nhã.
Bà ngồi ở đó, không cần nói nặng lời, những người trong phòng tự nhiên cũng sẽ đi nhẹ nói khẽ.
Nhưng sự yên tĩnh đó lại không hề gây áp lực cho người khác.
Ngày kính trà, một tỳ nữ nhỏ mới đến lỡ tay làm rơi vỡ nắp chén, sợ tới mức mặt tái mét ngay tại chỗ, quỳ phịch xuống đất.
Mẹ chồng ta trước tiên bảo con bé lùi ra, tránh để mảnh sứ cứa vào chân, lại sai người thay trà mới.
Thấy tay con bé run lẩy bẩy, bà mới ôn tồn hỏi: “Sáng nay đã ăn gì chưa?”
Tỳ nữ nhỏ cắn môi, khẽ lắc đầu.
Mẹ chồng không trách mắng quản sự trước mặt mọi người, chỉ bảo ma ma bên cạnh ghi nhớ lại, sau buổi trưa kiểm tra lại một lượt khẩu phần ăn của hạ nhân mới vào.
Là nhà bếp chuẩn bị thiếu, hay là quản sự quên dặn dò, đều phải điều tra cho rõ ràng.
Ta thích cái chừng mực không tùy tiện dung túng, cũng không giận cá chém thớt này của bà.
Bà đối xử với ta cũng vô cùng chu đáo.
Việc thỉnh an sớm tối chỉ giữ lại một lần buổi sáng, nói là tân hôn nhiều việc lặt vặt, cả hai bên đều bớt chút tinh thần.
Sổ sách của hồi môn của ta, bà ngay cả bìa cũng không buồn lật xem.
Bà chỉ giao danh sách người trong phủ các nơi cho ta, dẫn ta đi nhận mặt cho đủ người.
Bà nói: “Sổ sách trong phủ, nếu con muốn học, thì cứ theo ta cùng xem; nếu muốn thong thả thêm vài ngày, cũng chẳng hề hấn gì.”
Ta nói muốn học, bà liền thực sự chỉ bảo ta từ đầu.
Nhỏ thì giá tiền của một cân than củi trong bếp, lớn thì lúc trang viên mất mùa phải giảm tô thuế thế nào, bà đều có thể giảng giải rõ ràng rành mạch.
Có một lần trang đầu đến báo cáo sâu bệnh, nói rằng mấy hộ tá điền vẫn còn nợ cũ, nhân lúc trước kỳ thu hoạch mùa thu vừa vặn đi đòi thêm một lượt.
Chương 2
Mẹ chồng lôi sổ ghi chép thu hoạch ba năm ra, lướt xem từng trang rồi mới nói: “Hai năm liên tiếp giảm sản lượng, lúc này còn truy thu, mùa xuân năm sau bọn họ ngay cả lương thực để làm hạt giống cũng không giữ lại nổi. Miễn hai phần tiền tô, trên trang viên cho mượn trước lương thực làm giống, tháng năm hoàn trả viết cho rõ ràng, không được phép thu thêm một đồng tiền lãi nào.”
Trang đầu vẫn còn muốn tranh luận.
Mẹ chồng gấp quyển sổ lại, ngước mắt nhìn hắn ta: “Ruộng nhà ngươi cũng ở vùng đó. Năm nay thu hoạch rốt cuộc ra sao, nếu ta muốn tra xét thì cũng không hề khó.”
Trang đầu lập tức im bặt.
Ta ngồi bên cạnh, càng xem càng thấy khâm phục.
Ngặt một nỗi một con người thấu tình đạt lý như thế, lại có một chuyện khiến ta mãi mà không nghĩ thông được.
Việc lão Hầu gia Bùi Cảnh Nham nạp thiếp, cũng là do chính tay bà đích thân lo liệu.
Ngày hôm đó lão Hầu gia dẫn về một nữ nhân trẻ tuổi, vừa mở miệng đã đòi ở Tây viện, còn chê đồ đạc nội thất vốn có không đủ thể diện, bảo mẹ chồng thay một bộ mới.
Mẹ chồng không sắp xếp chỗ ở ngay.
Bà hỏi trước xem khế ước bán thân của nữ nhân đó đang nằm trong tay ai, trong nhà còn người thân nào không, vào phủ là nàng ta tự nguyện, hay là bị người khác bán lại.
Lão Hầu gia cau mày thúc giục: “Hỏi dò mấy thứ này làm gì? Giao một cái sân viện cho nàng ta ở là xong chuyện.”
Mẹ chồng vẫn cứ từng khoản hỏi cho rõ.
Sau khi xác nhận nữ tử đã trưởng thành, xuất thân lương gia, quả thực là tự nguyện vào phủ, bà mới sai người sắp xếp sân viện.
Vải vóc may mặc, tiền tiêu hằng tháng và nhân thủ hầu hạ, bà cũng liệt kê từng khoản một, không cắt xén một thứ gì.
Đến lượt nói về chính mình, bà lại nhàn nhạt nói: “Nam nhân tam thê tứ thiếp, vốn dĩ là chuyện bình thường.”
Đầu bút của bà dừng lại trên giấy sổ, mực dần dần loang ra thành một chấm đen nho nhỏ.
Bà làm như không nhìn thấy.
Ta cũng không coi câu nói đó của bà là thật.
Buổi tối, ta ngồi trước bàn trang điểm tháo trâm cài, thuận miệng hỏi Bùi Hành Chu: “Trong lòng mẫu thân thực sự không khó chịu chút nào sao?”
Chàng đang gỡ sợi xích nhỏ vướng vào tóc ta, động tác trên tay liền khựng lại.
Chàng nói: “Khó chịu chứ. Trước kia phụ thân cứ mỗi lần dẫn một người về, bà ấy lại thức trắng đêm chỉnh lý sổ sách. Ngày hôm sau mắt đỏ hoe, còn phải nói là do khói đèn xông vào mắt.”
Ta quay mặt lại: “Chàng chưa từng khuyên bà ấy sao?”
Bùi Hành Chu gỡ suôn sợi xích, nhẹ nhàng đặt lên bàn trang điểm: “Khuyên rồi. Nhưng bà nói phận làm con không nên nghị luận phụ thân. Ta mà nói thêm vài câu, bà lại sợ ta mang danh bất hiếu.”
Chàng im lặng một lát, lại nói: “Bà ấy không phải bẩm sinh sinh ra đã như vậy. Chẳng qua là cùng một câu nói lặp đi lặp lại với bản thân suốt mấy chục năm, nhất thời rất khó để không tin vào điều đó.”
Ngày thỉnh an hôm sau, mẹ chồng đang xem xét kim chỉ thêu thùa mà các cô nương trong phủ nộp lên.
Bà lật đi lật lại cái túi thơm ta mới thêu, nói mũi kim hơi lỏng, đựng hương liệu vào dễ bị rớt ra ngoài.
Ta vâng dạ, định về phòng sẽ thêu bù thêm một vòng quanh viền.
Bà nhìn thấy miếng da bảo vệ cổ tay lộ ra dưới ống tay áo ta, ngập ngừng hỏi: “Quy Nhạn, con đã thành thân rồi, sau này ra ngoài cưỡi ngựa, có phải là nên bớt lại một chút không?”
Ta ngẩng đầu hỏi: “Tại sao phải bớt lại ạ?”
Bà cân nhắc một lát: “Dù sao con cũng là Thế tử phu nhân, luôn có người soi mói nhìn vào.”
Ta mỉm cười: “Con không cưỡi ngựa, họ vẫn cứ soi mói nhìn vào chỗ khác được thôi. Hơn nữa con chỉ chạy trong trường ngựa, lại không đâm trúng người khác.”
Bà nhất thời bị ta làm cho cứng họng, một lúc sau mới nói: “Con gái ra ngoài, dẫu sao cũng dễ chịu thiệt thòi hơn.”
Ta không vội tranh luận với bà.
