Chương 1
Con gái và con rể tôi ngày nào cũng vậy, cứ tan làm là chẳng buồn động tay vào bếp. Đến bữa tối, cả hai lại kéo nhau sang căn hộ cũ rộng vỏn vẹn bốn mươi mét vuông của tôi, nghiễm nhiên xem nơi này như một nhà ăn có sẵn người phục vụ.
Cuối tháng trước, trong lúc cả nhà đang dùng bữa, tôi lấy hết can đảm đề nghị hai đứa mỗi tháng đóng góp tám trăm tệ tiền ăn.
Thế nhưng, lời còn chưa nói hết, đôi đũa trong tay con rể đã khựng lại. Con gái tôi thậm chí chẳng buồn ngẩng đầu nhìn mẹ lấy một lần.
Sống đến từng tuổi này, tôi chưa bao giờ mong con rể phải đối xử với mình như mẹ ruột. Điều tôi hy vọng chẳng qua chỉ là hai đứa đừng coi tôi như một người giúp việc không công, có thể tùy ý sai khiến mà chẳng cần quan tâm đến cảm nhận của tôi.
Mỗi tháng, tôi chỉ nhận được một nghìn tám trăm tệ tiền lương hưu. Ấy vậy mà bữa tối của hai vợ chồng chúng chưa từng thiếu một ngày. Những tờ hóa đơn mua thực phẩm tích lại ngày một nhiều, chồng lên nhau còn dày hơn cả vòng eo đã phát tướng theo năm tháng của tôi.
Đến lúc này, tôi mới thấm thía một điều. Nếu người khác đã không biết trân trọng mình, vậy thì chính mình càng phải học cách coi trọng bản thân.
Đêm ấy, tôi nằm trằn trọc mãi trên giường, đầu óc không ngừng tính toán lại những khoản chi tiêu suốt nửa năm qua.
Giá rau xanh tăng, giá sườn cũng tăng. Ngay cả những thứ gia vị thông thường như hành, gừng, tỏi cũng đắt hơn năm ngoái đến hai mươi phần trăm.
Nếu chỉ có một mình, mỗi tháng tôi tiêu ba đến bốn trăm tệ tiền ăn đã là dư dả. Nhưng từ ngày có thêm hai vợ chồng con gái, khoản tiền ấy lập tức đội lên gần một nghìn hai trăm tệ.
Với đồng lương hưu ít ỏi, sau khi thanh toán tiền điện, nước, gas và phí quản lý chung cư, số tiền còn lại chẳng đáng là bao. Đến chuyện mua một hộp canxi để bồi bổ xương cốt cho bản thân, tôi cũng phải đắn đo tính toán.
Nghĩ đến đó, lòng tôi không khỏi chua xót.
Sáng hôm sau, tôi vẫn dậy sớm đi chợ như thường lệ.
Lão Trương bán cá thấy tôi đứng lựa hồi lâu, cuối cùng chỉ chọn hai con cá diếc nhỏ, liền thuận miệng hỏi:
“Dì Lâm, sao hôm nay dì mua ít thế?”
Tôi khẽ cười, đáp qua loa:
“Chừng này đủ ăn rồi.”
Tôi không nói với ông ấy rằng hai con cá nhỏ ấy phải chia cho tận ba người.
Chuyện như vậy, nói ra chỉ thêm mất mặt.
Năm giờ rưỡi chiều, tiếng chìa khóa tra vào ổ vang lên ngoài cửa.
Con gái tôi, Kiều Nhiên, xách một túi trà sữa bước vào. Theo sau nó là con rể Cố Hạo, ánh mắt từ đầu đến cuối vẫn dán chặt vào màn hình điện thoại.
Hai đứa thay dép xong liền thả người xuống sofa, ung dung nghỉ ngơi. Chẳng ai buồn liếc về phía căn bếp, càng không có ý định vào xem tôi có cần giúp đỡ gì hay không.
Kiều Nhiên vừa ngồi xuống đã cất tiếng hỏi:
“Mẹ, tối nay nhà mình ăn gì thế?”
“Cá diếc hấp, rau xanh xào và cháo.”
“Chỉ có thế thôi ạ?”
Cố Hạo buông một câu đầy vẻ chê bai, ngay cả đầu cũng chẳng ngẩng lên.
Tôi đang đứng trong bếp, nghe vậy liền đáp:
“Nếu muốn ăn ngon hơn thì hai đứa tự bỏ thêm tiền mua thức ăn. Chuyện lần trước mẹ đề cập, các con đã suy nghĩ thế nào rồi?”
Kiều Nhiên đặt cốc trà sữa xuống bàn, giọng lập tức lộ rõ vẻ mất kiên nhẫn.
“Mẹ, sao mẹ cứ nhắc mãi chuyện đó thế? Mỗi tháng con với Cố Hạo phải trả hơn tám nghìn tệ tiền vay mua nhà, thêm ba nghìn tệ tiền vay mua xe, chưa kể các khoản nợ thẻ tín dụng. Mẹ bảo bọn con lấy đâu ra tiền dư?”
Tôi cố giữ giọng bình tĩnh, kiên nhẫn giải thích:
Có thể bạn thích
“Tiền vay mua nhà, mua xe là chuyện riêng của hai đứa, mẹ không can thiệp. Nhưng tiền ăn hằng ngày thì…”
“Thôi, thôi, mẹ đừng nói nữa.”
Cố Hạo cuối cùng cũng chịu đặt điện thoại xuống. Nó ngắt lời tôi với vẻ mặt thản nhiên, giọng điệu lại mang theo sự khó chịu không hề che giấu.
“Mẹ à, có chút chuyện nhỏ như thế mà mẹ cứ nhắc đi nhắc lại mãi. Người ngoài nghe được lại tưởng mẹ là người tính toán chi li từng đồng đấy.”
Bàn tay đang bưng đĩa cá diếc hấp của tôi bỗng khựng lại giữa không trung.
Tính toán chi li?
Hóa ra trong mắt con rể, tôi lại là một người đàn bà nhỏ nhen, chỉ biết so đo từng đồng bạc.
Năm nay tôi đã sáu mươi mốt tuổi. Ngày nào cũng vậy, cứ sáu giờ sáng là tôi thức dậy, xách giỏ ra chợ, chen chúc giữa đám đông để lựa từng mớ rau, con cá, mặc cả với người bán nhằm tiết kiệm được vài đồng.
Trở về nhà, tôi lại tất bật nhặt rau, rửa sạch, thái nhỏ, hầm canh, hấp cá. Có hôm đứng trong bếp suốt hai tiếng đồng hồ mới chuẩn bị xong một bữa cơm tươm tất.
Tất cả những việc ấy, tôi đều tự tay làm, chưa từng đòi hỏi hai đứa phải trả công hay nói một lời cảm ơn.
Vậy mà chỉ vì tôi đề nghị góp chút tiền mua thực phẩm, nó đã thản nhiên chê tôi tính toán.
Cảm giác nghẹn ngào dâng lên trong lồng ngực, khiến tôi nhất thời chẳng còn muốn tranh luận.
Tôi lặng lẽ đặt đĩa cá xuống bàn, nói bằng giọng bình thản:
“Đĩa cá này hai đứa ăn đi.”
Kiều Nhiên ngẩng đầu, dường như lúc này mới nhận ra sắc mặt tôi có gì đó khác thường.
“Mẹ, mẹ làm sao thế?”
Tôi không trả lời.
Tôi quay người trở về phòng ngủ, nhẹ nhàng khép cửa lại.
Qua cánh cửa đóng kín, tôi vẫn nghe thấy Cố Hạo hạ giọng nói gì đó với Kiều Nhiên. Chẳng bao lâu sau, tiếng bát đũa va chạm lại đều đặn vang lên.
Hai đứa vẫn thản nhiên tiếp tục bữa cơm, chẳng khác gì mọi ngày.
Ăn xong, Kiều Nhiên mới đến gõ cửa phòng tôi.
“Mẹ, mẹ đừng giận nữa. Cố Hạo chỉ có cái miệng hơi khó nghe thôi, chứ anh ấy không có ý gì đâu.”
Tôi ngồi yên bên mép giường, đáp:
“Mẹ không giận.”
“Vậy mẹ ra ngoài đi.”
“Mẹ ăn rồi.”
Thực ra, từ chiều đến giờ tôi vẫn chưa có gì vào bụng.
Nhưng lúc ấy, tôi thà chịu đói còn hơn bước ra ngồi chung một bàn với hai đứa.
Tôi không muốn phải nhìn cảnh chúng ung dung thưởng thức những món ăn do chính tay tôi bỏ tiền mua, tốn công chế biến, uống hết nồi cháo tôi nấu, rồi quay sang xem người mẹ già này như một kẻ keo kiệt chỉ vì dám nhắc đến tiền bạc.
Kiều Nhiên đứng ngoài cửa thêm một lúc. Thấy tôi không có ý định bước ra, nó cũng chẳng nói gì nữa.
Một lát sau, tiếng cửa chính đóng lại vang lên, tiếp đó là âm thanh ổ khóa xoay nhẹ.
Hai đứa đã về.
Đi thì cứ việc đi, vậy mà đến mấy chiếc bát vừa ăn xong cũng chẳng buồn rửa.
Tám giờ tối, tôi mới từ phòng ngủ bước ra.
Cảnh tượng trước mắt khiến lòng tôi càng thêm nặng trĩu.
Căn bếp vốn được tôi dọn dẹp sạch sẽ từ chiều giờ đã trở nên bừa bộn. Nồi niêu vẫn nằm nguyên trên bếp, bát đũa chất đầy trong bồn rửa. Xương cá bị bỏ ngổn ngang trên đĩa, còn nồi cháo thì đã được vét sạch đến tận đáy.
Tôi đứng lặng trước chồng bát đĩa bẩn thỉu ấy, trong lòng bất chợt dâng lên một cảm giác mệt mỏi khó diễn tả.
Rốt cuộc, những năm tháng qua, tôi đã sống vì điều gì?
Chồng tôi qua đời đã ba năm.
Từ đó đến nay, tôi sống một mình trong căn hộ cũ, ngày ngày ăn uống đạm bạc, chi tiêu dè sẻn. Mua thứ gì cũng phải cân nhắc, chẳng dám phung phí dù chỉ một đồng.
Không phải tôi hoàn toàn không có tiền tiết kiệm. Chỉ là những khoản tích cóp ấy đều được tôi dành dụm cho tuổi già, phòng khi đau ốm, bệnh tật, và cả những chi phí cần thiết sau khi mình nhắm mắt xuôi tay.
Tôi không muốn đến cuối đời vẫn phải trở thành gánh nặng cho con cháu.
Ngày Kiều Nhiên lấy chồng, tôi đã chuẩn bị cho nó mười vạn tệ làm của hồi môn.
Sau này, khi hai vợ chồng mua nhà, tôi lại đưa thêm mười lăm vạn tệ. Khi ấy, chúng tôi đã nói rõ đây là khoản tiền cho vay, đợi kinh tế ổn định thì hai đứa sẽ trả lại.
Thế nhưng đã bao lâu trôi qua, tôi vẫn chưa nhận lại được dù chỉ một xu.
