Chương 15
Buổi chiều, tôi tìm đến vị giáo sư hướng dẫn của mình – Giáo sư Trịnh của khoa Kiến trúc Đại học An Thành.
Giáo sư Trịnh có uy tín rất cao trong ngành, bảy mươi hai tuổi, đã nghỉ hưu nhưng vẫn được mời ở lại trường giảng dạy, học trò của thầy có mặt ở khắp các viện thiết kế lớn trên cả nước.
Tôi kể lại tóm tắt sự việc cho thầy nghe.
Giáo sư Trịnh tháo kính lão, xem bài đăng kia, rồi lại nhìn tôi.
“Ninh Ninh, phương án dự án Tập đoàn Địa ốc Danh Thành, thầy đã xem trong nhóm giao lưu của giới chuyên môn rồi.”
“Thầy thấy thế nào ạ?”
“Ý tưởng khu vườn trên mái rất hay. Nhưng đó chưa phải là phần xuất sắc nhất.”
“Phần xuất sắc nhất là gì ạ?”
“Là em đã lồng ghép tuyến lưu thông nhân văn vào cách bố trí không gian thương mại. Thủ pháp này – là phong cách của mẹ em, nhưng em còn tiến xa hơn cả bà ấy. Em có nét độc đáo của riêng mình trong đó.”
Thầy cất kính lão đi.
“Em cần thầy giúp gì?”
“Xin thầy hãy đề cử em tham gia Giải thưởng Thiết kế Kiến trúc Tân Duệ miền Trung tháng sau.”
Giáo sư Trịnh sững lại một lúc, sau đó bật cười.
“Gan em còn to hơn cả mẹ em. Yêu cầu đầu vào của giải thưởng đó là kinh nghiệm làm việc từ ba năm trở lên…”
“Em đã kiểm tra quy chế. Hạng mục dành cho sinh viên không giới hạn số năm kinh nghiệm.”
Thầy nhìn tôi đăm đăm suốt năm giây.
“Được. Thầy đề cử em.”
Giải thưởng Thiết kế Kiến trúc Tân Duệ miền Trung là một trong những giải thưởng danh giá nhất dành cho các nhà thiết kế trẻ trong ngành. Mỗi năm chỉ trao duy nhất một giải Vàng. Tác phẩm của người chiến thắng sẽ được xuất bản toàn văn trên các tạp chí cốt lõi của ngành, đồng thời được đưa vào kho dữ liệu của các viện thiết kế lớn.
Hạn chót đăng ký là hai tuần nữa. Tôi chỉ có hai tuần để chuẩn bị một tác phẩm hoàn chỉnh.
Phương án dự án Tập đoàn Địa ốc Danh Thành không thể sử dụng – đó là dự án thương mại của công ty, liên quan đến bí mật kinh doanh. Tôi cần một tác phẩm hoàn toàn mới.
Cố Hành Sơn đã hỗ trợ điều phối tài nguyên của công ty – cung cấp cho tôi một phòng làm việc riêng, một máy trạm cấu hình cao và ba nhà thiết kế trẻ sẵn sàng làm thêm giờ.
Chủ đề tôi chọn là một vấn đề đô thị có thật – kế hoạch cải tạo một nhà máy bỏ hoang ở khu phố cổ An Thành. Nhà máy đó tôi đã đi khảo sát thực địa ba lần. Bị bỏ hoang mười lăm năm, kết cấu thép rỉ sét nghiêm trọng, nhưng khung chính vẫn được bảo tồn nguyên vẹn. Xung quanh là khu dân cư đông đúc, trường học, chợ, trạm xá nhỏ, ngập tràn khói lửa nhân gian.
Triết lý thiết kế của tôi là – không dỡ bỏ, không xây mới, mà để không gian đô thị mới “sinh trưởng” ngay trên nền kết cấu thép bỏ hoang đó. Biến nhà máy thành một khu phức hợp cộng đồng. Tầng một là chợ và nhà ăn cộng đồng. Tầng hai là thư viện và không gian làm việc chung. Tầng ba là nông trại trên mái và khu vui chơi trẻ em.
Tất cả các không gian mới như những nhánh dây leo quấn quanh bộ khung thép cũ, lưu giữ ký ức thời đại công nghiệp, đồng thời thổi vào đó một sức sống mới.
“Giống như dây leo.” Trương Huy nhìn bản phác thảo của tôi, buông ba chữ.
“Không, không phải dây leo.” Tôi thêm một nét bút lên bản phác thảo, “Là rễ. Không gian mới mọc ra từ bộ xương cũ. Thành phố cần sự trao đổi chất, nhưng không cần sự lãng quên.”
Hai tuần. Tôi đi học ban ngày, tối lại giam mình trong phòng làm việc. Phương Nam giúp tôi mua cơm, có khi đến hai ba giờ sáng vẫn thấy đèn phòng tôi sáng.
“Ninh Ninh, cậu không cần mạng nữa à?”
“Còn năm ngày nữa.”
Có thể bạn thích
“Cậu sụt hẳn một vòng rồi đấy.”
“Sụt thì tốt. Đỡ tốn quần áo.”
Phương Nam nhìn quầng thâm mắt của tôi, thở dài.
“Mẹ cậu chắc chắn là một người phụ nữ sắt đá. Cậu giống hệt bà ấy.”
Tác phẩm dự thi được hoàn thành ngay trước hạn chót một ngày. Tám tấm poster, một mô hình thực tế tỷ lệ 1:200, một bản thuyết minh thiết kế dài ba mươi trang.
Ngày nộp hồ sơ, đích thân Giáo sư Trịnh đã kiểm tra lại toàn bộ tài liệu cho tôi. Khi xem đến tấm poster cuối cùng, tay thầy dừng lại. Tấm poster đó vẽ lối vào của nhà máy sau khi cải tạo. Phía trên lối vào, tôi thiết kế một ngọn đèn. Ngọn đèn mang hình dáng một cái cây. Giống y hệt cây kính trong phương án của Tập đoàn Địa ốc Danh Thành.
“Mẹ em thích ánh sáng.” Giáo sư Trịnh khẽ nói.
“Một công trình kiến trúc đẹp phải mang lại một tia sáng cho những người đi ngang qua. Đó là lời mẹ dạy em.”
Thầy vỗ nhẹ lên vai tôi.
“Đi đi. Cho họ thấy con gái của Lâm Nhã có thể làm được những gì.”
Tối hôm gửi hồ sơ đi, tôi nhận được một tin nhắn WeChat. Số máy lạ.
“Lâm Gia Ninh, danh sách ban giám khảo giải Tân Duệ cô đã xem chưa? Một trong số các giám khảo là cựu đối tác của Thiết kế Cẩm Hoa. Cô vẫn tự tin mình có thể đoạt giải sao?”
Không để lại tên. Nhưng tôi biết người gửi là ai. Tay của dì Hứa với dài thật đấy.
Tôi không trả lời. Đặt điện thoại lên bàn, bước ra bệ cửa sổ ngồi xuống. Màn đêm bên ngoài đen kịt, nhưng cách đó không xa có một ngọn đèn đường, soi rọi con đường trong khu chung cư sáng rực.
“Mẹ ơi, những gì mẹ dạy, con đều dồn cả vào đây rồi.”
Ngọn đèn đường khẽ chớp dưới làn gió.
Kết quả sơ khảo của Giải Tân Duệ được công bố vào ngày thứ mười sau khi nộp hồ sơ.
Một trăm hai mươi ba tác phẩm dự thi tr*n t*àn quốc, hai mươi tác phẩm lọt vào vòng trong. Tác phẩm của tôi – “Khu vườn rỉ sét: Kế hoạch làm mới nhà máy bỏ hoang khu phố cổ An Thành” – xếp thứ ba trong danh sách lọt vào vòng chung khảo.
Khi tin tức truyền đến trường, các giảng viên và sinh viên khoa Kiến trúc đều bùng nổ.
Đại học An Thành chưa từng có sinh viên đang học nào lọt vào vòng chung khảo Giải Tân Duệ. Trưởng khoa đích thân gọi điện chúc mừng. Phương Nam gào thét trong ký túc xá suốt ba mươi giây.
“Lâm Gia Ninh, cậu đỉnh quá đi mất!”
Tôi ngồi ở bàn chấm bài tập, chỉ ậm ừ một tiếng.
“Vẫn chưa đoạt giải mà.”
“Lọt vào chung khảo là đã quá đỉnh rồi có được không! Một trăm hai mươi ba bài chọn ra có hai mươi bài thôi đấy!”
Tin tức này đồng thời cũng truyền đến tai một số người khác.
Chiều hôm đó, cô nữ sinh từng bàn tán về tôi ngoài hành lang đã tìm đến tôi. Cô ấy tên là Lưu Hiểu Mạn, cũng học khoa Kiến trúc, sinh viên năm ba.
“Lâm Gia Ninh, chúc mừng cậu đã lọt vào chung khảo.”
“Cảm ơn.”
Cô ấy ngập ngừng một lát.
“Những lời tôi nói ngoài hành lang lần trước… tôi xin lỗi. Tôi không nên nói bừa khi chưa hiểu rõ sự tình.”
“Không sao.”
“Tôi đã xem hình chụp poster tác phẩm của cậu, phương án cải tạo nhà máy bỏ hoang đó – thực sự rất xuất sắc. Đặc biệt là ngọn đèn ở lối vào, vô cùng rung động.”
“Cảm ơn. Mẹ tôi đã dạy tôi điều đó.”
Cô ấy gật đầu, quay lưng rời đi.
Sau vòng sơ khảo là phần bảo vệ đồ án trực tiếp. Địa điểm tại trung tâm hội nghị ở thủ phủ tỉnh, thời gian là hai tuần sau.
Hai mươi tác giả lọt vào chung khảo cần có mười lăm phút trình bày và mười phút trả lời chất vấn trước hội đồng gồm năm vị giám khảo.
Tôi bắt đầu chuẩn bị bài thuyết trình. Đồng thời, tôi xem kỹ lại chuyện trong tin nhắn WeChat của dì Hứa – danh sách ban giám khảo.
Năm vị giám khảo. Hai giáo sư đại học, một tổng biên tập tạp chí kiến trúc, một viện trưởng viện thiết kế danh tiếng – và một người tên là “Mã Kiến Bình”.
Mã Kiến Bình, cựu đối tác của Thiết kế Cẩm Hoa, hiện là cố vấn thiết kế độc lập. Người cũ của Hà Chính Đông.
Dì Hứa nói không sai. Một trong năm giám khảo có thể sẽ có định kiến với tôi. Nhưng cũng chỉ là một người mà thôi. Tôi không định lùi bước chỉ vì một người.
